ناباروری
منظور از ناباروری ، عدم توانایی باردار شدن پس از گذشت یک سال از رابطه جنسی بدون استفاده از روش های پیشگیری است. طبق تحقیقات انجام شده می توان گفت حدود 20 درصد از زوجین دچار مشکل نازایی می شوند. توانایی باروری در زوجین با افزایش سن کاهش می یابد. بانوانی که سن آن ها بیش از 35 سال بوده و پس از گذشت 6 ماه رابطه جنسی بدون استفاده از روش های پیشگیری موفق به باروری نشده اند ، مبتلا به نازایی دانسته و تحت درمان قرار می دهد. در ادامه دکتر لیلا سعیدی اطلاعات کاملی در جهت این مشکل زوجین اطلاعاتی می دهد. در صورتی که شما نیز دچار این مشکل هستید ، پیشنهاد می دهیم در ادامه این مطلب ما ر همراهی کنید.
علل ناباروی همیشه از سمت زنان نیست !
بسیاری از زوجین که نابارور بوده و جهت درمان ناباروري تلاش می کنند ، تصور می کنند که مشکل از سمت بانوان است ؛ در صورتی که این طور نیست و طبق آمار به دست آمده علت 60 درصد از موارد ناباروري ها فاکتور مردانه هستند یا این که فاکتور مردانه نیز در ناباروري دخیل است. علائم اولیه ناباروری در زنان شامل بروز مواردی همچون چاقی ، احساس درد در حین رابطه ، پرمویی ، ریزش موهای سر ، پریودهای طولانی ، دردناک و نامنظم و غیره می توانند باشند.
عوامل موثر بر ناباروری در بانوان
بانوان برای باردار شدن نیازمند عملکرد صحیح تخمدان ها ، رحم و لوله های رحم هستند. بروز کوچکترین ایراد در یکی از این اندام ها می توانند سبب بروز مشکل در بارداری بانوان شود.
مشکلات تخمک گذاری
طبق گفته متخصص زنان در شهر ری ، دکتر لیلا سعیدی : منظور از تخمک گذاری آزاد شدن تخمک ها به طور ماهیانه است ، بروز اختلال در تخمک گذاری یکی از شایع ترین دلایل عدم باروری بانوان می باشد ؛ برخی از اختلالات تخمک گذاری عبارت اند از :
- نارسایی زودرس تخمدان
- سندرم تخمدان پلی کیستیک
- بالا بودن سطح پرولاکتین
- پایین بودن کیفیت تخمک ها
- پر کاری و کم کاری غده تیروئید
- بروز برخی از بیماری ها ؛ همچون ایدز ، سرطان و غیره در بانوان نیز می تواند سبب بروز اخلال در تخمک گذاری شود.
مشکلات رحم و لوله های رحم
تخمک ، پس از آزاد سازی و بارور شدن به سمت رحم حرکت می کند و در آن جا رشد خود را ادامه می دهد حال در صورت وجود مشکل در رحم یا لوله های آن ، فرد توانایی بارور شدن به طور طبیعی را نخواهد داشت. احتمال بروز مشکلات مربوط به رحم و لوله های رحم ، در اثر عواملی ؛ همچون انجام جراحی لگن ، فیبروم رحمی ، آندومتریوز و غیره وجود دارد. لازم به ذکر است مصرف برخی از داروهای ضد التهاب به مدت طولانی مدت نیز بر روی باروری تاثیر خواهد گذاشت. انجام شیمی درمانی ، پرتو درمانی ، مصرف مواد مخدر و غیره از دیگر عواملی هستند که بر روی باروری تاثیر خواهند گذاشت.
عوامل موثر در ناباروری مردان
با بررسی عوامل عدم باروری در زنان ، بد نیست که عوامل عدم باروری در مردان را نیز بررسی کنیم.
- اختلال در سیستم تولید اسپرم مرد ممکن است به دلیل نزول بیضه ها ، عوامل ژنتیکی ، دیابت ، بزرگ شدن رگ های خونی بیضه ، عفونت هایی نظیر کلامیدیا ، گنوره آ ، HIV باشد.
- بعضی از مردان دچار زودانزالی هستند ، برخی نیز بیماری های ژنتیکی نظیر فیبروز کیستیک دارند. در صورتی که انسداد در بیضه ها وجود داشته باشد یا به ارگانها تناسلی آسیب دیده باشد ، مشکلات ناباروری در مردان نمایان می شود.
- تماس بیش از اندازه با آلاینده های شیمیایی نظیر آفت کش ها ، سیگار ، الکل ، برخی مواد شیمیایی ، مصرف داروهایی نظیر دارو عفونت باکتریایی ، فشار خون ، افسردگی و چند موارد دیگری در باروری مرد تاثیر گذار است.
- در صورتی که مرد در گذشته درگیر سرطان شده باشد و جهت درمان خود از راه های درمانی مانند رادیوتراپی و شیمی درمانی استفاده کرده است. ممکن است تولید اسپرم وی تحت تاثیر قرار گرفته و عدم باروری را سبب شود.
نازایی بدون علت چیست؟
در صورت انجام آزمایش های نازایی که زوج ها با توجه به تجویز پزشک برای تشخیص این عارضه انجام می دهند علت باردار نشدن مشخص می شود ، اما در برخی موارد با انجام تمام تست های پزشکی هیچ دلیلی برای ناباروری در زوجین وجود ندارد ، از این رو در این مواقع به آن نازایی بدون علت گفته می شود. در این موارد ، اسپرم مردان به صورت طبیعی تولید می شود ، تخمک گذاری در بانوان منظم بوده ، لوله های رحم به طور استاندارد باز می باشد و اثری از چسبندگی یا آندومتریوز در آن وجود ندارد. از طرفی تمام آزمایش های رایج نازایی نیز هیچ گونه مشکلی نشان نمی دهند. نازایی بدون علت به این معنی نیست که هیچ گونه عمل بارداری و فرزند آوری انجام نخواهد گرفت. با گسترش علم و تجهیزات پزشکی ، نازایی بی دلیل نیز قابل درمان می باشد. آمار نازایی بی دلیل به طوری است که در هر۴ زوج یکی از آن ها به این عارضه مبتلا می باشند. در این زمان تخمک گذاری به صورت با کیفیت و منظم انجام می گیرد و هیچ گونه آسیب در لوله ها روئیت نمی شود. باکتری و عفونت نیز در رحم وجود ندارد و به طور کلی نتیجه تمامی آزمایشات نشان دهنده سلامت زوج است. در این صورت پزشکان نازایی بی دلیل را به عنوان عدم باروری مطرح می کنند. دلایل دیگری که برای نازایی بدون علت می توان نام برد عبارتند از :
- سندرم فولیکول پاره نشده
- غیر طبیعی بودن رحم
- تخمک های ناهنجار
- باکتری و عفونتهای غیر قابل مشاهده
- بیماری های زمینه ای
- توانایی نداشتن اسپرم آقایان در ورود به تخمک
- دلایل مهم سیستم ایمنی بدن
- عوامل روان شناختی
در نازایی بدون علت چه درمان هایی وجود دارند؟
- به یاد داشته باشید نازایی بدون علت به چند دسته تقسیم می شوند که عبارتند از :
- درمان لقاح آزمایشگاهی
- درمان تلقیح
- جراحی
- درمان توسط داروهای تحریک کننده تخمدان
درمان ناباروری در تهران
درمان مشکل باروری ، با توجه به علت بروز آن متفاوت می باشد ؛ جراح و متخصص زنان خوب در جنوب تهران ، با توجه به شرایط بیماران یکی از بهترین روش های درمانی را انتخاب می کنند ؛ در ذیل ، به برخی از روش های درمان این عارضه اشاره شده است ؛ با ما همراه باشید.
لازم به ذکر است ؛ در ابتدا درمان با روش های کم تهاجمی آغاز شده و در صورت عدم دریافت نتایج مطلوب ، سایر روش ها انجام می شوند.
- دارو درمانی ( تحریک تخمک گذاری با دارو ) : در این روش ، جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی در تهران ، با استفاده از داروهای کمک باروری به درمان بیماران می پردازد.
- IUI : در روش IUI که نام دیگر آن تلقیح درون رحمی می باشد ، اسپرم های مرد در روز تخمک گذاری پس از شستشو با استفاده از یک کاتتر پلاستیکی باریک و بلند به درون رحم زن منتقل می شوند و بدین طریق ، شانس درمان ناباروری در تهران ، افزایش می یابد.
- IVF : در روش IVF یا لقاح خارج از رحمی ، همانطور که از نامش پیداست لقاح ، خارج از رحم و درون محیط آزمایشگاه انجام گرفته و پس از گذشت 2 الی 3 روز ، نطفه لقاح یافته به رحم منتقل می گردد.
- ICSI : ICSI یا میکرواینجکشن ، همانند روش IVF است ، با این تفاوت که در این روش ، اسپرم توسط تکنسین آزمایشگاه یا جنین شناس به درون تخمک وارد می شود ؛ در واقع لقاح به صورت دستی انجام می گیرد ؛ در صورتی که در روش IVF اسپرم و تخمک در کنار هم قرار گرفته و لقاح صورت می گیرد.
چه زمانی باید به متخصص زنان در تهران مراجعه کرد ؟
به طور طبیعی ، زوج هایی که یکسال رابطه جنسی دارند و در طول تمام رابطه ها از روش های جلوگیری استفاده نکرده اند و با چنین شرایطی خانم باردار نشده است ، باید به پزشک مراجعه کنند. خانم هایی که بیش از 35 سال سن دارند و 6 ماه تجربه جنسی بدون استفاده از روش های پیشگیری دارند ، بهتر است به دکتر زنان و زایمان خوب در جنوب تهران ، مراجعه کنند. جهت جلوگیری از عدم باروری ، اگر سابقه یائسگی زودرس ، شیمی درمانی ، رادیوتراپی ، قاعدگی نامنظم ، آسیب لوله رحم و بیماری های دیگر دارید ، بهتر است جهت باروری هر چه زودتر به متخصص حرفه ای زنان و زایمان در شهر ری ، مراجعه کنید.
آیا ناباروری به معنی عقیم بودن است ؟
زوج های بسیاری وجود دارند که بعد از یکسال رابطه جنسی با هدف تلید مثل ، نتوانسته اند ، صاحب فرزند شوند. در چنین شرایطی ناراحتی و استرس تمام وجود زوجین را پر می کند و بی خبر از آن هستند که استرس و اضطراب زیاد خود مانعی برای تولید مثل است. این اضطراب ها در خانم ها بیشتر از آقایان دیده می شود. بعضی از افراد در صورت عدم باروری بعد از یکسال ، چه بسا بیشتر ، تصور می کنند عقیم هستند و نمی توانند صاحب فرزند شوند. این باور غلط و اشتباهی است. عقیم بودن به معنای عدم تولید لقاح است. در صورتی که در ناباروری لقاح تولید می شود ؛ اما مسائل دیگر در بارور نشدن خانم دخیل هستند. بنابراین در عدم باروری ، امید به بارور شدن وجود دارد.
تاثیرات سن بر ناباروری زنان :
عمدتا اشخاص تمایل دارند در سنین 30 تا 40 سالگی برای بارداری اقدام کنند. به همین دلیل سن یکی از دلایل عمده ناباروری است. افزایش سن رابطه عکس با بارور بودن افراد دارد. عمده بارداری ها در سنین بالای 40 سال را بارداری پرخطر تلقی می کنند. در ادامه تاثیر روند افزایش سن بر باروری ذکر می شود :
- تخمدان ها توانایی آزاد کردن تخمک را ندارند
- تعداد تخمک در سنین بالای خانم ها خیلی کمتر می شود
- تخمک های تولید شده کاملا سالم نیستند
- احتمال از دست دادن جنین افزایش می یابد
چگونه می توان ناباروری در مردان را بهود بخشید ؟
- تغییر سبک زندگی : حذف مواد مضر مصرفی همچون نیکوتین و الکل و روی آوردن به فعالیت های ورزشی ممکن است باعث بهتر شدن تولید و کیفیت در اسپرم شود.
- دارو : برخی از داروها ممکن است سبب افزایش تعداد اسپرم و بیشتر شدن حرکت اسپرم را شود که این تغییرات موجب باروری خواهد بود. این داروها با تغییر عملکرد پروستات و تولید اسپرم و تحت تاثیر قرار دادن کیفیت انها موجب برطرف شدن مشکل خواهد بود.
- جراحی : در برخی افراد بسته به نوع و شرایط بدنی احتمال اینکه جراحی واریکوسل موجب افزایش شانس در باروری شود.
- بازیابی اسپرم : این متد برای افزایش تعداد اسپرم مورد استفاده قرار میگیرد ، برای آقایانی که تعداد اسپرم تولیدی خیلی کم باشد راهکاری مناسب است.
چه علت هایی خطر ناباروری در آقایان را بیشتر می کند؟
سبک زندگی در هر شخص تاثیر بسزایی بر ناباروری و بارور شدن او دارد. مواردی که در زیر به آن اشاره می شود می تواند تعداد اسپرم تولیدی توسط آقایان را کاهش دهد. شامل :
- مصرف الکل
- مصرف مواد مخدر
- سیگار کشیدن
- سن
- سموم محیطی
- بیماری کلیوی و مشکلات هورمونی
- پرتو درمانی و شیمی درمانی
- مصرف برخی داروهای خاص
آیا ناباروری در زنان ارثی است؟
به طور کلی باید گفت که ناباروری یک بیماری ارثی نیست. اما عوارضی که می تواند موجب ناباروری شود ، اغلب ممکن است در تعدادی از افراد خانواده نیز رخ دهد که عبارتند از : اندومتریوز ، نارسایی زودرس تخمدان و سندروم تخمدان پلی کیستیک.
عواملی که منجر به کاهش تعداد اسپرم و کیفیت آن می شود و درمان این عارضه
همان طور که در این مقاله بارها به آن اشاره کردیم سبک زندگی ناسالم مانند مصرف الکل یا دخانیات به طور مکرر، بعضی عفونت¬ها ، بیماری ها ، تماس با مواد شیمیایی ، استرس اکسیداتیو و مواردی دیگر در کاهش اسپرم و فرزندآوری تاثیرگذارند که ممکن است نهایتا به ناباروری مردان و سطح پایین کیفیت اسپرم منجر شود. از این رو کیفیت ضعیف اسپرم می تواند به طور مستقیم بر میزان باروری آقایان اثر گذاشته و تجربه تلخ ناباروری در مردان را ایجاد کند. الیگواسپرمی ، نرخ بالای تکه تکه شدن DNA اسپرم ، مورفولوژی غیرطبیعی اسپرم و مشکلات حرکتی اسپرم از جمله رایج ترین فنوتیپهای مرتبط با کیفیت پایین اسپرم می باشند. به همین جهت مطالعات تأیید کردهاند که اسپرمهای با کیفیت پایین سبب ناباروری در مردان و یا پیامدهای بد باروری می شوند. یکی از فرایند های مهم تولید مثلی در مردان اسپرماتوژنز است. سلولهای اسپرم بالغ طی این فرایند به شیوه تمایز سلولی داخل بیضهها تولید می شود. اسپرماتوژنز در واقع فرایندی است که به طور مداوم و در تمام طول عمر باروری آقایان اتفاق می افتد که به همین جهت هر مردی در هرانزالی می بایست میلیونها اسپرم تولید کند. طبق تحقیقات پزشکی ، مردانی که تعداد اسپرم کم دارند می بایست با درمانهای غیر تهاجمی ، تزریق سیتوپلاسمی اسپرم و یا ارکیکتومی قرار گیرند. بنابراین ، از طریق این درمان ها می توان کیفیت اسپرم را بهبود بخشید و شانس مردان را در باروری افزایش داد
عوامل موثر در ناباروری زنان
ناهنجاری های دهانه رحم و یا رحم : شکل رحم ، وجود پولیپ های رحمی و همچنین وجود تومورهای غیر سرطانی در دیواره آن با مسدود کردن لوله های فالوپ ، باعث ناباروری می شود.
انسداد لوله های فالوپ : اغلب به جهت سالپنژیت (التهاب لوله های فالوپ) که از بیماری های لگن ایجاد شده و در اثر اندومتریوز ، عفونت مقاربتی و یا چسبندگی به وجود می آید.
آندومتریوز : زمانی که بافت آندومتر بیرون رحم رشد کند ، می تواند بر روی لوله های فالوپ ، تخمدان ها و همچنین رحم ها تاثیر منفی بگذارد.
یائسگی زودرس : هنگامی که قاعدگی بانوان قبل از 40 سال پایان یافته و تخمدان ها دیگر کار نکنند یائسگی زودهنگام رخ داده است.
سرطان : بعضی از سرطان ها مخصوصا سرطان های مرتبط با اندام تولید مثل ، سبب ناباروری و مختل شدن باروری زنان می شود. در پی درمان این عارضه به روش های مختلف از جمله شیمی درمانی ، پرتو درمانی ، هورمون درمانی ، پیوند سلول های بنیادی ، ایمونوتراپی ، و نیز دوز و مقدار داروهای مصرفی ، توانایی باروری افراد تحت تاثیر قرار میگیرد.
شیوع ناباروری چه میزان می باشد ؟
10 الی 15 درصد زوجین از نازایی رنج می برند. به همین دلیل این موضوع یکی از بیماری های رایج افراد بین 20 تا 45 سال است. حدود 85 درصد زوج هایی که به طور طبیعی بارور می شوند ، به دلیل نداشتن جلوگیری در یک سال نزدیکی است. اگر زن و شوهر سال اول باردار نشوند ، احتمال باروری آن ها هر ماه کم و با افزایش سن کمتر نیز می شود.
برای درمان ناباروری زنان از چه داروهایی استفاده می شود؟
بعضی از داروهای متداولی که در درمان ناباروری زنان استفاده می شود شامل :
کلومیفن سیترات (اوومید) : تاثیر این دارو بر غده هیپوفیز سبب تخمکگذاری می شود. این داروی خوراکی اغلب برای بانوانی استفاده می شود که به سندرم پلی کیستیک تخمدان یا دیگر مشکلات تخمک گذاری دچار هستند.
گنادوتروپین منوپوزال انسانی یا پرگونال : این دارو را معمولا خانم هایی مصرف می کنند که به جهت مشکلات مربوط به غده هیپوفیز نمی توانند تخمکگذاری کنند.
هورمون محرکه فولیکولی یا FSH (گنال-اف، فولیستیم) : عملکرد این دارو نیز در زنان موجب آغاز فرایند تخمکگذاری شده که معمولا مصرف آن با تزریق انجام می شود.
آنالوگ هورمون آزادکنندهی گنادوتروپین : این داروها اغلب برای مصرف خانم هایی است که ماهیانه و به صورت منظم تخمکگذاری انجام نمی دهند. اشخاصی که تخمکگذاری آن ها پیش از آماده شدن تخمک می باشند نیز میتوانند این دارو را استفاده کنند. آنالوگ های این هورمون باعث اثرگذاری در تغییر زمان تخمکگذاری بر غده هیپوفیز است. استفاده از این داروها اغلب به شکل تزریقی می باشد.
متفورمین (گلوکوفاژ) : پزشکان این دارو را اغلب برای زنانی تجویز می کنند که بدن آن ها نسبت به انسولین مقاوم بوده و به سندروم تخمدان پلی کیستیک دچار هستند. این دارو همچنین سبب کاهش سطح هورمونهای مردانه در زنانی است که به این مشکلات دچار می شوند و این امر باعث افزایش تخمکگذاری می شود.
بروموکریپتین : پرولاکتین هورمونی است که موجب تولید شیر می شود و برای خانم هایی تجویز می شود که با سطح بالای پرولاکتین به مشکل تخمکگذاری مبتلا هستند.
مصرف داروهای باروری می تواند احتمال بارداری دو، سه یا چند قلوزایی را افزایش دهد. خانم هایی که حاملگی چندقلویی دارند در حین بارداری مشکلاتی از قبیل زایمان زودرس را تجربه می کنند که مشکلات سلامت و تکاملی در نوزادان نارس بیشتر می باشد.
موارد دیگر درمان ناباروری در تهران
- هیستروسکوپی : بهترین دکتر زنان جنوب تهران ، در این درمان با وارد کردن دستگاه هیستروسکوپ به درون رحم و بررسی مشکلات ناباروری ، انسداد لوله های رحم را باز می کند و اگر بافت اضافی و یا زخم ایجاد شود ، اقدام به خارج نمودن آن می کند.
- لاپاراسکوپی : نوعی جراحی که دکتر به واسطه دستگاه لاپاراسکوپی ، آندومتریوز و لوله های فالوپ مسدود شده را برطرف می کند.
- اهدا کردن تخمک : بعضی از بانوان به دلیل سن بالا و پایین بودن کیفیت تخمک هایشان ، دچار ناباروری می شوند. در این زمان اسپرم همسر در محیط آزمایشگاهی لقاح می یابد.
معجزه مصرف مواد غذایی پر ارزش در درمان ناباروری
بسیاری از افراد بر این باورند که تنها مشکلی که مانع از به دنیا آوردن فرزندشان می شود ، عدم کیفیت مناسب اسپرم و تخمک در بدنشان است ؛ اما اینطور نیست زیرا این موضوع تنها یک دلیل از دلایل دیگر ناباوری می باشد . اخیرا تحقیقات زیادی در دانشگاه هاروارد انجام شده است و بیانگر این است که تاثیر مواد غذایی در درمان مشکلات نازایی موثر بوده و به عنوان راهکاری در فرزند آوری به شمار می رود . به طور کلی می توان گفت که افرادی که در رژیم غذایی شان به مقدار زیادی از اسید های چرب ترانس و محصولات نظیر گوشت قرمز فرآوری شده ، نوشیدنی های شیرین و غیره استفاده می کنند احتمال ناباروری در آن ها بیشتر از سایر افراد است . توصیه پزشک به بانوانی که می خواهند به شیوه طبیعی و بدون استفاده از تکنولوژی های ناباروی باردار شوند این است که موادی نظیر اسید فولیک ، ویتامین b12 اسید های چرب امگا 3 را به طور روزانه مصرف کنند . البته باید بدانید که رژیم غذایی مدیترانه ای خود شامل ویتامین هایی زیادی است که می تواند شما را در رسیدن به این هدف یاری کند . حال اگر زوجین بخواهند از روش های کمک باوری استفاده کنند بهتر است بانوان به مصرف مواد غذایی حاوی ایزوفلاون ها و مردان نیز به استفاده از آنتی اکسیدان ها اقدام کنند .
معجزه مصرف زردچوبه : همانطور که اشاره کردیم یکی از علل ایجاد نازایی در بانوان وجود عارضه ای نام آندومتریوز می باشد که زرد چوبه به این دلیل که منبع کافی از کورکومین است ، با رادیکال های آزاد بدن جنگیده و از تعداد ، اندازه و تکثیر سلول های آندومتریوز می کاهد .
ملاتونین : با مصرف مقدار کافی ملاتونین می توانید منجر به تحریک آنزیم های آنتی اکسیدانی شده و در تولید بیشتر هورمون های استروئیدی جنسی ، شانس باروری را در بدن خود افزایش دهید ؛ زیرا این هورمون ها به فولیکول ها جهت تخمک گذاری بیشتر یاری می رسانند .
هزینه درمان ناباروری در تهران
هزینه درمان عدم باروری ، با توجه به روش درمانی ، دوره درمان و از این قبیل موارد در بیماران متفاوت می باشد.
