به طور کلی ناباروری به وضعیتی گفته می شود که فرد پس از یک سال رابطه جنسی بدون استفاده از روش های پیشگیری از بارداری ، بارور نشده است. اما امروزه با توجه به پیشرفت های علم پزشکی و فناوری ، درمان های مختلفی برای این مشکل کشف شده و مشکلات بسیاری از زوج ها برطرف شده است. در ادامه قصد داریم در مورد درمان ناباروری اطلاعاتی ارائه دهیم. در صورتی که شما نیز درگیر چنین مشکلی هستید ، پیشنهاد می دهیم در ادامه این مطلب با ما همراه باشید.
برای درمان نازایی ابتدا باید دلیل اصلی آن مورد بررسی قرار بگیرد. اما اول روش های غیر تهاجمی که کم ریسک تر هستند مورد استفاده قرار گرفته و چنانچه نتیجه حاصل نشد ، سایر روش های درمانی آغاز می شود. برای درمان ابتدا پزشک آزمایش های ناباروری زوج را مورد بررسی قرار می دهد و به آن ها درباره نحوه و روش های درمان نازایی مشاوره خواهد داد. در ادامه به توضیح مختصر برخی از روش های درمان ناباروری می پردازیم :
در صورتی که ناباروری زوج به دلیل اختلال در تعادل هورمون ها یا کاهش ذخیره هورمون ها باشد ، درمان دارویی آغاز خواهد شد. با مصرف دارو های باروری می توان به بهبود عملکرد سیستم تولید مثل مرد و زن کمک کرد. این روش می تواند حتی در مواردی که علت ناباروری مشخص نیست هم موثر باشد.
طبق گفته متخصص زنان در شهرری ، در صورتی که مرد برای رسیدن به تخمک نیازمند کمک باشد ، در زمان مناسب نمونه ای از اسپرم درون رحم گذاشته می شود و شانس باردار شدن را افزایش می دهد. این روش را می توان همزمان با مصرف دارو های باروری به منظور تحریک تخمک گذاری انجام داد.
هنگامی که لوله های رحم زن بسته شود یا دچار عارضه هایی همچون آندومتریوز ، فیبروئید ، مشکلات آناتومیک اندام های تناسلی یا کیست تخمدان باشد ، جراحی لاپاراسکوپی یا عمل وسیع شکمی انجام می شود. از این طریق می توان مشکل باروری را دقیق تر تشخیص داد و پس از آن درمان ناباروری را آغاز کرد.
در صورتی که عدم باروری زوج به دلیل تعداد کم اسپرم ، انسداد لوله های رحمی یا بر اثر عوامل دیگری که مانع پیوند تخمک و اسپرم می شوند باشد و سایر روش های درمانی سودمند واقع نشوند ، از روش جدید تری به نام IVF استفاده می شود. در این روش تخمک و اسپرم یا حتی تخمک لقاح یافته در خارج بدن رشد می کند. در برخی از تکنیک های IVF از روش ICSI به منظور لقاح تخمک و اسپرم استفاده می شود تا اسپرم به داخل تخمک تزریق گردد.
در برخی موارد و در شرایط خاص ممکن است پزشک از روش هایی همچون GIFT یا ZIFT کمک بگیرد. حتی ممکن است بر اثر سن یا عملکرد تخمدان ، فرد نیازمند تخمک اهدایی باشد.
لازم به ذکر است چنانچه رحم دچار مشکل باشد یا بارداری سلامت مادر را به خطر بیاندازد ، فرد می تواند از رحم جایگزین یا اجاره ای برای تولد فرزند خود استفاده نماید.
در این متد درمان ناباروری ، تخمک ها از تخمدان دریافت می شوند و پس از آن که در محیط آزمایشگاهی با اسپرم ترکیب شدند ، به لوله رحم انتقال می یابند. اما تفاوت روش ZIFT با GIFT در زمان انتقال لقاح به رحم است.
در متد ZIFT ، تخمک های بارور شده پس از گذشت 24 ساعت به درون لوله رحم انتقال می یابند ؛ اما در متد GIFT ، اسپرم و تخمک درون لوله رحم قرار داده می شود و در لوله رحم با یکدیگر لقاح پیدا می کنند. پزشکان معتقد هستند این متد مانند روش IVF شانس باروری بالایی دارد و در مواردی که IVF پاسخگو نباشد ، به دلیل آن که این متد نزدیک به حالت طبیعی است ، برای بارور شدن انتخاب می شود.
بعضی از خانم ها متاسفانه به دلایل مختلف دچار مشکل رحمی هستند. این افراد خود امکان باردار شدن و حمل جنین را ندارند. لذا برای داشتن والد ، تخمک خانم و اسپرم آقا در محیط آزمایشگاهی با یکدیگر ترکیب شده و بعد از طی لقاح ، تخمک ها به رحم فرد اهدا کننده رحم ( حمل کننده جنین ) منتقل می شود. بدین ترتیب جنین در رحم زن دیگری رشد پیدا می کند.
بعضی از خانم ها دچار مشکلاتی در دستگاه تناسلی و لوله های رحمی هستند که به دلیل آن مشکلات امکان بارور شدن ندارند. پزشک با استفاده از جراحی لاپاراسکوپی عارضه را رفع می کند. پس از رفع مشکل ، امکان باردار شدن در خانم وجود دارد ؛ اما در مواردی نیز نیازمند استفاده از روش های کمکی نظیر IVF است.
هنگامی که آقا ، اسپرم های کمی دارد ، برای افزایش شانس باروری ، پزشک میکرواینجکشن را توصیه می کند. این روش به IVF شباهت دارد ؛ با این تفاوت که برای ارسال اسپرم های سالم به تخمک باید دقت بسیار بیشتری داشته باشیم. بارور شدن تخمک ها خارج از رحم و درون محیط آزمایشگاهی صورت میگرد و بعد از بارور شده به رحم مادر انتقال می یابد.
یکی دیگر از روش های درمانی برای بارور شدن ، اهدا تخمک است. این روش مناسب خانم های بالای 40 سال است که متاسفانه دچار نارسایی تخمدان یا عدم کیفیت در آن ها هستند ؛ اما خوشبختانه رحم طبیعی دارند.
در طی این روش ، فرد اهدا کننده با مصرف داروهای باروری و تحریک کننده تخمک ها ، آماده اهدا می شود. پس از استخراج تخمک ها ، اسپرم همسر نیز دریافت شده و در محیط آزمایشگاه با یکدیگر ترکیب می شوند. لقاح بدست آمده به درون رحم مادر منتقل می شود.
درمان عدم باروری هزینه زیادی داشته و اصلا ارزان نیست. همچنین هزینه آن به روش مورد استفاده و مقدار دارو های لازم و محل زندگی زوج بستگی دارد. متاسفانه در حال حاضر در کشور ما اغلب بیمه ها هزینه های ناشی از درمان نازایی را متقبل نمی شوند و در صورتیکه بیمه درمانی یا تکمیلی شما هزینه را پوشش ندهد ، خود شما باید همه یا بخشی از هزینه را پرداخت نمایید.
هزینه های درمان ناباروری شامل هزینه آزمایشات ، دارو های مورد نیاز برای زن ، مرد یا هر دو و اقدامات پزشکی می شود و در کلینیک ها یا بیمارستان ها متغیر می باشد.