در صورت ضعیف یا بیش از حد کشیده شدن عضلات لگن ، بافت های نگه دارند رحم ، دیگر توانایی نگهداری رحم را ندارند و در نهایت منجر به افتادگی رحم می شوند. در واقع زمانی که رحم در جای اصلی خود قرار نداشته باشد و به درون واژن لیز بخورد ، دچار افتادگی شده است.

دلایل افتادگی رحم

عوامل مختلفی می توانند در بروز این عارضه موثر باشند که در ادامه برخی از آن ها را نام می بریم.

• ممکن است به هنگام زایمان طبیعی به عضلات کف لگن آسیب وارد شود.
• پس از یائسگی تولید استروژن توسط تخمدان ها کمتر می شود و به همین دلیل بافت واژن ضعیف و شل خواهد شد.
• بیماری هایی همچون آسم ، تومور های لگن ، یبوست مزمن ، سرفه های طولانی مدت ، بارداری و تجمع مایعات در شکم می تواند موجب افزایش فشار شکم شود که در نهایت منجر به افتادگی رحم خواهند شد.
• چاقی و اضافه وزن نیز می تواند یکی از دلایل بروز این عارضه باشد. این مورد حتی برای دختران هم صدق می کند.
• وزنه برداری های سنگین
• در صورت انجام جراحی های تهاجمی لگن نیز ممکن است پشتیبانی رحم توسط عضلات کاهش یابد.
• شل بودن عضلات کف لگن

4 نوع افتادگی رحم

1. دهانه رحم به درون واژن رسیده باشد.
2. دهانه رحم به دهانه واژن رسیده باشد.
3. دهانه رحم از واژن بیرون زده باشد.
4. رحم به طور کلی از واژن بیرون آمده باشد که حادترین نوع آن است.

علائم افتادگي رحم

• رابطه جنسی دردناک
• دشواری در راه رفتن
• دشواری هنگام ادرار
• کمر درد
• احساس بیرون آمدن چیزی از واژن
• احساس پری یا فشار در لگن ( احساس نشستن به روی توپی کوچک )

چه زمانی مراجعه به پزشک ضرورت پیدا می کند ؟

1. ممکن است به صورت مرتب ادرار چکه کند.
2. احساس نزدیک بودن دهانه رحم به واژن
3. در صورت احساس مزمن پر بودن روده بزرگ
4. احساس فشار در کانال واژن یا بیرون زدگی چیزی از واژن
5. در صورت داشتن کمر درد مداوم که موجب دشواری در راه رفتن می شود.
6. دشواری در دفع ادرار یا مدفوع

عوارض‌ افتادگی رحم چیست ؟

در ذیل ، به برخی از مشکلاتی که در پی این عارضه در بانوان ، رخ می دهد ؛ اشاره شده است. در برخی از مواقع ، شاهد خواهیم بود که افتادگی در رحم بانوان ، موجب افتادگی در سایر اندام ها ؛ از جمله مثانه و رکتوم نیز می شود و همین امر ، منجر به بروز اختلال در ادرار کردن و افزایش احتمال بروز عفونت ، می گردد ؛ از دیگر عوارض آن ، به 6 موردی که در زیر ذکر شده اند می توان اشاره کرد. عبارتند از :

1. ترشحات بد بوی واژن
2. سوزش دیواره داخلی واژن
3. زخم‌ شدن‌ گردن‌ رحم‌
4. آسیب‌ دیدگی اعضای‌ لگن‌
5. نارسایی کلیه
6. و از این قبیل موارد

افتادگی رحم و بارداری

عوامل بسیاری منجر به بروز این عارضه ، می شوند که یکی از آن ها ، بارداری است. ممکن است ، افتادگی در رحم در دوران بارداری ، هیچ گونه علائم و نشانه ای در پی نداشته باشد ؛ اما در صورتی که میزان افتادگی ، بیش از حد و شدید باشد ؛ احتمال بروز علائمی که در ذیل ، به آن ها اشاره شده است ، وجود خواهد داشت.

• خونریزی
• افزایش ترشحات واژن
• مشکل در برقراری رابطه جنسی واژنی
• یبوست شدید
• و از این قبیل موارد

از چه روش هایی می توان افتادگي رحم را تشخیص داد ؟

بسته به اینکه بیمار دارای چه علائمی است ، متخصص زنان در جنوب تهران یکی از این روش ها را برای تایید این عارضه انتخاب می کند :

1. معاینه لگنی
2. سونوگرافی
3. انجام MRI ( در صورت نیاز )

راه های پیشگیری از افتادگی رحم

افتادگی در رحم یکی از مواردی است که می تواند غیر قابل اجتناب باشد ، اما کار هایی هستند که در کاهش ریسک ابتلا به این بیماری موثر می باشند :

• ورزش کردن به صورت منظم و مداوم
• داشتن تناسب اندام
• انجام تمرینات کگل
• درمان بیماری هایی که موجب افزایش فشار لگن می شوند.​
• انجام ورزش های دوران بارداری
• از یک رژیم غذایی طبیعی و متعادل استفاده کنید. ( قرار دادن میوه و سبزیجات در رژیم غذایی )
• از ابتلا به یبوست جلوگیری کنید.
• از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
• در صورت ابتلا به سرفه های مزمن ، سریعا اقدام به درمان نمایید.

روش های درمان افتادگی رحم

روش درمانی توصیه شده از سوی پزشک ، برای درمان افتادگی رحم، با توجه به سن بیمار ، وضعیت سلامتی بیمار و تمایل یا عدم تمایل او به بارداری در آینده ، متفاوت می باشد. در ادامه مقاله با انواع روش های درمانی غیر جراحی و جراحی ، آشنا می شوید :

• روش های درمانی غیر جراحی

در مواردی که افتادگی بسیار شدید نباشد ، و پزشک تشخیص دهد که در این مرحله از بیماری نیاز به دخالت جراحی نیست ، معمولا از روش های زیر برای برطرف کردناین عارضه استفاده می شود :

• درمان افتادگی رحم با ورزش

پزشک برای کمک به درمان افتادگی در رحم ، انجام تمرینات ورزشی کگل را توصیه می کند. یکی از ورزش های کگل ، انقباض عضله رها کننده ادرار است. در این ورزش ، بیمار باید ماهیچه های لگن خود را به مدت چند ثانیه محکم کند ، مانند حالتی که می خواهد ادرار خود را نگه دارد. بیمار باید این ورزش را 4 بار در روز انجام دهد ، و هر بار 10 مرتبه این عمل را تکرار نماید.

• درمان پرولاپس با کاهش وزن

برای اینکه بیمار میزان فشار بر روی عضلات کف لگن را کاهش داده ، و از پیشرفت بیماری جلوگیری کند ، لازم است به کمک رژیم غذایی مناسب ، وزن خود را کاهش دهد. چرا که کاهش وزن ، باعث از طریق کاهش فشار داخل شکم ، سبب می شود فشار کمتری به عضلات کف لگن وارد شود.

• درمان دارویی افتادگی لگن

استفاده از داروهای استروژنی می تواند در کمک به احیا و بازسازی بافت واژن موثر واقع شود.

• درمان افتادگی رحم با لیزر

درمان با روش‌های لیزر جوانسازی ، می تواند به بهبود بافت واژن و قوام عضلات کف لگن ، کمک کند.

• پرهیز از برداشتن اجسام سنگین

به منظور جلوگیری از پیشرفت بیماری ، بیمار به هیچ وجه نباید اجسام سنگین را بلند کند. بهتر است برای جا به جایی اینگونه بارها ، از روش های درست و استاندارد استفاده کند.

• درمان پرولاپس با پساری واژینال

استفاده از پساری ، که یک وسیله از جنس سیلیکون خاص هست ، که طریق واژن زیر رحم قرار می‌گیرد و رحم را در جای خود تثبیت می کند می تواند در درمان پرولاپس موثر باشد.

• درمان جراحی پرولاپس

در مواردی که بیماری بسیار شدید باشد ، و هیچ یک از روش های درمان غیر جراحی پاسخ مناسبی ندهند ، از روش های جراحی برای درمان افتادگی رحم استفاده می شود. روش های درمان جراحی پرولاپس عبارتند از :

1. جراحی لاپاراسکوپی

در جراحی لاپاراسکوپی رحم ، عمل جراحی به کمک یک لوله نازک که مجهز به منبع نور می باشد ، انجام می شود. در این جراحی به جای استفاده از برش های عمیق و بزرگ در سطح شکم ، جراح با ایجاد برشی کوچک بر روی شکم ، لوله نازک را وارد شکم کرده و به کمک دوربین دیجیتالی در انتهای لوله و منبع نوری نصب شده بر روی آن ، تصاویری بسیار با کیفیت از ناحیه لگن به دست می آورد ، و می تواند مشکلات را به صورت شفاف مشاهده کند ، و از طریق جراحی ، افتادگی لگن را درمان کند.

2. جراحی اصلاح افتادگی رحم

این روش جراحی به منظور قرار دادن رحم در وضعیت طبیعی خود ، از اتصال مجدد رباط های لگنی به قسمت تحتانی رحم استفاده می کند. این جراحی می تواند از طریق شکم یا واژن انجام شود.

3. جراحی هیسترکتومی

در مواردی که درمان افتادگی رحم به هیچ روش درمانی پاسخ نداد ، و همچنین بیمار تمایلی به بارداری در آینده نداشته باشد ، به کمک روش جراحی هیسترکتومی رحم را ، از طریق شکم یا واژن خارج سازی می کنند. معمولا این روش جراحی در مواردی استفاده می شود که ، هیچ روش درمانی دیگری پاسخگوی درمان نباشد ؛ زیرا با خارج کردن رحم ، بیمار توانایی بارداری را از دست می دهد.

نوشته افتادگی رحم اولین بار در دکتر لیلا سعیدی پدیدار شد.