زمانی که تخم بارور شده دارای ناهنجاری های به خصوصی باشد ، حاملگی مولار پدید خواهد آمد. در این شرایط دو حالت وجود دارد :

1. یا تخم بارور شده هیچگاه تبدیل به جنین نخواهد شد. ( کامل )
2. یا به طور غیرنرمال رشد کرده ولی نمی تواند زنده بماند. ( نسبی )

اگر بخواهیم واضح تر بگوییم ، در بارداری نرمال ، تخم بارور شده حاوی 23 کروموزوم مادر و 23 کروموزوم پدر می باشد. اما در حاملگی مولار تخم بارور شده فاقد کروموزوم مادر است و کروموزوم های پدر نسخه ای دیگر تکثیر می کنند. بنابراین کیسه جنینی نرمالی وجود ندارد و جفت توده ای از کیسه های شبیه به خوشه انگور را تشکیل می دهد.

در حاملگی مولار جزئی ، به جای 46 کروموزوم ، 69 کروموزوم وجود دارد ، به این صورت که تخم بارور کروموزوم های مکمل مادر را هم دارد. در این حالت در بافت خوشه انگوری ، چند بافت جفتی ایجاد خواهد شد و جنین شروع به رشد می کند. بنابراین ممکن است تعدادی بافت جفتی یا کیسه جنینی وجود داشته باشد. در این شرایط حتی در صورتی که جنین ایجاد شود هم قادر به زنده ماندن نیست.

افرادی که به این عارضه دچار می شوند ممکن است بترسند و نگران شوند اما باید گفت تا زمانی که زیر نظر متخصص زنان تحت درمان باشید ، هیچ عوارض جسمانی تهدید کننده سلامت شما نیست.

انواع حاملگی مولار:

دو نوع حاملگی پوچ وجود دارد ، مولار کامل و جزئی. در زیر به توضیح این دو پرداخته ایم.

1. بارداری مولار کامل:
   تخمک بارور ، هیچ کروموزمی از مادر نخواهد داشت، دارا بودن یک جفت کروموزم از پدر ، موجب پوچ شدن بارداری می شود. در این نوع از حاملگی ، بافت جفت تشکیل شده متورم است و حالت آن مانند کیست های پر از مایع که شبیه خوشه انگور هستند ، می باشد. ساخته شدن جفت به صورت غیر طبیعی نمی تواند تاثیری در روند حاملگی بگذارد و به سقط می انجامد. در این نوع از بارداری ، ساک حاملگی ، جفت طبیعی و همچنین بافت جنین شکل نخواهد گرفت.
2. بارداری مولار جزئی:
   این نوع از مولار زمانی رخ خواهد داد که بافت جفت طبیعی با بافت جفت غیر طبیعی تشکیل ادغام شود. بنابراین ساک حاملگی به دلیل وجود مقداری بافت سالم تشکیل خواهد شد. بافت جنین نیز تا حدودی شکل خواهد گرفت و احتمال تشکیل شدن قلب نیز وجود دارد اما به دلیل اینکه جنین بسیار غیر طبیعی و ناهنجار است زنده نخواهد ماند و در همان ابتدای حاملگی اتفاق می افتد.

چه کسانی بیشتر در معرض حاملگی مولار هستند؟

1. از سن 35 سالگی به بعد ، بارداری مولار امری شایع است.
2. افرادی که بیش از دو بار سابقه بارداری مولار را داشته باشند.
3. بانوانی که سقط جنین داشته اند.
4. خانم هایی که در رژیم غذایی آن ها کاروتن که زمینه ساز ویتامین A است وجود ندارد.

علائم حاملگی مولار

این عارضه در ابتدا علائمی همچون بارداری طبیعی ( قطع عادت ماهانه و تهوع صبحگاهی ) به همراه خواهد داشت. از دیگر علائم این نوع بارداری عبارتند از :

• خونریزی واژن
• رحم بزرگ تر از حد طبیعی
• تهوع و استفراغ شدید
• علائم پرکاری تیروئید ( عصبی شدن ، خسته بودن ، نامنظم یا شدید بودن ضربان قلب و تعرق بیش از حد )
• احساس درد و ناراحتی در لگن

نحوه تشخیص حاملگی مولار

• معاینه لگن
• آزمایش خون و اندازه گیری هورمون های بارداری در خون
• سونوگرافی

خطرات بارداری مولار

1. خونریزی شدید در رحم
2. در برخی موارد ممکن است سبب بیماری تروفوبلاستیک بارداری شود.

روش های درمان حاملگی مولار

درمان این نوع حاملگی تنها از طریق حذف بافت از رحم انجام می شود. بافت ایجاد شده در اثر این نوع حاملگی ، که بافتی مشابه خوشه انگور است ، در بیشتر موارد به صورت خود به خود از بدن بیماران دفع می شود ، و بیمار با مشاهده آن ، به خروج بافت از بدن پی می برد. برای اینکه بتوان از بروز عوارض این نوع حاملگی پیشگیری کرد ، باید بافت آن به طور کامل از بدن بیمار خارج شود. زیرا این حاملگی پوچ است ، و نمی تواند مانند بارداری ، روند طبیعی را در پیش بگیرد.

در صورتی که با روش های دیگر ، بافت حاملگی پوچ از بدن دفع نشد ، می توان از روش های زیر برای خارج سازی آن استفاده کرد :

روش دیلاتاسیون و کورتاژ (D&C)

این روش به صورت سرپایی در بیمارستان انجام می شود ، و با توجه به وضعیت بیمار از بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی در بیمار استفاده می شود. در این روش در حالتی که بیمار به پشت خوابیده و پاهای او خم شده است ، پزشک با وارد کردن وسیله لوله مانندی به اسپکولوم به واژن ، دهانه ی رحم را معاینه می کند و توسط دستگاه ساکشن ، اقدام به تخلیه بافت درون رحم می کند. معمولا این روش درمانی بین 15 تا 30 دقیقه به طول می انجامد.

روش هیسترکتومی

در مواردی که شدت تهاجم حاملگی پوچ زیاد باشد ، و بیمار قصد بارداری در آینده را نداشته باشد ، به کمک جراحی هیسترکتومی ، رحم به طور کامل برداشته می شود.

ارزیابی هورمون بارداری پس از درمان

پزشک تا زمانی که سطح هورمون بارداری ، بعد از بین رفتن بافت مولار ، به میزان طبیعی در بدن برگردد ، طی چند ماه متوالی ، سطح این هورمون را در بدن بیمار کنترل می کند. در صورتی میزان این هورمون در بدن پایین نیاید ، باید از درمان های تکمیلی برای بیمار استفاده کرد.

برای اینکه پزشک بتواند سطح هورمون حاملگی را به دقت ارزیابی کند ، از بیمار می خواهد حداقل به مدت یک سال یا تا زمان طبیعی شدن سطح این هورمون در بدن ، اقدام به بارداری مجدد نکند.

تشخیص حاملگی مولار با سونوگرافی

چنانچه در حین لقاح و تشکیل تخم بارور مشکلات کروموزومی به وجود بیاید ، بارداری مولار اتفاق خواهد افتاد. این نوع از حاملگی ممکن است یا به صورت کامل باشد یا به صورت جزئی. در اغلب موارد ، تخمک بارور دو نسخه از کروموزوم مرد را دارد و عدم وجود کوروموزوم زن سبب این عارضه می شود و جفت طبیعی تشکیل نخواهد شد بارداری به پایان خواهد رسید. بارداری مولار اگر به موقع تشخیص داده شود می تواند خطرات احتمالی که ممکن است برای مادر رخ دهد ، از بین برود. در صورتی که پزشک متخصص به وجود حاملگی پوچ مشکوک شود ، با آزمایش خون و همچنین انجام سونوگرافی به موقع می تواند به این که آیا بارداری مولار رخ داده است یا خیر، زودتر پی ببرد.

عوارض حاملگی مولار

بعد از اینکه حاملگی مولار توسط بهترین دکتر زنان و زایمان برطرف شد ، ممکن است مقداری از بافت مولار در بدن مادر باقی مانده باشد و به رشد خود در رحم ادامه دهد که در این صورت فرد دچار بیماری تروفوبلاستیک بارداری می ‌شود. این عارضه حدوداً در 1 مورد از هر 5 زن اتفاق می افتد که پس از بارداری مولارِ رخ می ‌دهد. از جمله نشانه های این باروری ، بالا ماندن سطح هورمون بارداری می باشد. مول مهاجم در بعضی موارد به عمق لایه‌ میانی دیواره‌ رحم نفوذ کرده و موجب خونریزی واژینال می ‌شود. بیماری تروفوبلاستیک به طور معمول و موفقیت آمیز با شیمی‌ درمانی از بین می رود. گزینه درمانی دیگر این عارضه هیسترکتومی (برداشتن رحم) می‌ باشد.

آیا می توان از بارداری مولار جلوگیری کرد؟

به طور کلی برای پیشگیری از حاملگی پوچ هیچ راه و روشی وجود ندارد. تنها در صورتی که سابقه این باروری را داشته باشید ، می توانید به مدت یک سال با پرهیز از بارداری احتمال بروز این واقعه را کاهش دهید.

مراقبت های پس از درمان حاملگی مولار

مادر پس از درمان بارداری پوچ ، می بایست آزمایش خون انجام داده و تحت مراقبت قرار گیرد. در این شرایط خالی ماندن رحم از بافت مول بسیار مهم است. همان طور که در مطالب بالا نیز گفتم در مواردی نادر ، بافت خال هیداتیک دوباره رشد می کند و سبب ایجاد بعضی از سرطان ها می شود. از این رو تا یکسال پس از درمان ، زن باید تحت نظر بهترین متخصص زنان و زایمان قرار گیرد و سطح هورمون بارداری را اسکن و بررسی کند. در آخر نیز باید دوباره اشاره کنیم که زنانی که این نوع بارداری را تجربه کرده اند ، تا یکسال بعد از تست بتا نباید مجدد باردار شوند.

نوشته حاملگی مولار اولین بار در دکتر لیلا سعیدی پدیدار شد.